Μειονότητες και… μειονότητες

Του Κώστα Τάλλιου

Τα ζητήματα των μειονοτήτων εμφανίζονται στις μέρες μας με μεγάλη οξύτητα, ενώ όλοι σχεδόν οι διεθνείς οργανισμοί ασχολούνται με θέματα παραβίασης ή προστασίας των μειονοτήτων. Η Eλληνική Mειονότητα της Αλβανίας και ο σεβασμός, από μέρους του αλβανικού κράτους, των δικαιωμάτων της έχουν απασχολήσει ουκ ολίγες φορές τους διεθνείς οργανισμούς και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Σε αυτή τη “διαμάχη”, η Ελληνική Μειονότητα κατηγορεί την Αλβανία για παραβίαση των θεμελιωδών ατομικών και μειονοτικών της δικαιωμάτων, ενώ από την άλλη, η Αλβανία
υποστηρίζει ότι σέβεται πλήρως αυτά τα δικαιώματα.

Η αναφορά σε διεθνή κείμενα και διεθνείς συνθήκες και η αντιπαραβολή τους με τα όσα συμβαίνουν στην πραγματικότητα αποτελούν έναν τρόπο για να διερευνήσουμε ποια από τις δύο πλευρές έχει δίκιο. Η παρουσίαση του καθεστώτος κάποιων μειονοτικών ομάδων ευρωπαϊκών κρατών σε αντιπαραβολή με το καθεστώς της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας είναι ένας δεύτερος τρόπος, τον οποίο και θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε στο παρόν κείμενο.

Οι γερμανόφωνοι του Βελγίου

Το Βέλγιο, η «καρδιά της Ευρώπης», είναι ένα ομόσπονδο και πολυεθνικό κράτος. Το πολιτικό του σύστημα και η οργάνωσή του είναι αρκετά περίπλοκα. Αρκεί να αναφέρουμε ότι έχει επτά (7) επίσημα Κοινοβούλια: Το ένα είναι το εθνικό Κοινοβούλιο, το κοινοβούλιο της επικράτειας, το οποίο είναι επιφορτισμένο με τα ζητήματα της λεγόμενης υψηλής πολιτικής (εξωτερική πολιτική, άμυνα, νομισματική πολιτική, δικαιοσύνη κ.ά.). Αλλα τρία κοινοβούλια είναι τοπικά και εκπροσωπούν τις τρεις διοικητικές περιφέρειες του Βελγίου, Βαλλονία, Φλαμανδία και Περιοχή Βρυξελλών. Αυτά τα κοινοβούλια έχουν αρμοδιότητες που έχουν να κάνουν με τα δημόσια έργα, την καθαριότητα, την εμπορική πολιτική κ.ά. που αφορούν τις τοπικές κοινωνίες των περιοχών αυτών. Τα άλλα τρία κοινοβούλια αναφέρονται στις τρεις εθνικές(;) και γλωσσικές συνιστώσες του Βελγίου. Η γαλλόφωνη συνιστώσα (περίπου 40% του πληθυσμού) έχει το δικό της κοινοβούλιο, το οποίο έχει αρμοδιότητες σε θέματα εκπαίδευσης, πολιτισμού, γλώσσας κ.ά. Το ίδιο ισχύει για την πλειοψηφούσα ολλανδόφωνη συνιστώσα και το ίδιο και για τη γερμανόφωνη συνιστώσα, η οποία πληθυσμιακά κυμαίνεται σε ένα ποσοστό μεταξύ 0,5 και 0,8% επί του συνόλου.

Και όμως, παρά το ότι η γερμανόφωνοι Βέλγοι δεν υπερβαίνουν το 1% του πληθυσμού έχουν το δικό τους Κοινοβούλιο, διδάσκονται τη γλώσσα τους σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης (μέχρι το πανεπιστήμιο), οι ίδιοι αποφασίζουν τι και πώς θα το διδάξουν στα σχολεία τους, έχουν πλήρη πολιτιστική αυτονομία, μπορούν αυτοβούλως να επιλέξουν τη γλώσσα που θεωρούν μητρική και μπορούν να συναλλάσσονται με τη βελγική διοίκηση στη μητρική τους γλώσσα εφόσον οι γερμανόφωνοι κάθε χωριού ή πόλης υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό. Η δημόσια βελγική τηλεόραση και το ραδιόφωνο υποχρεούνται να παρουσιάζουν προγράμματα και ενημερωτικές εκπομπές στη γερμανική γλώσσα, ενώ το κράτος χρηματοδοτεί έντυπα και πολιτιστικούς συλλόγους που διασώζουν την παράδοση των γερμανόφωνων. 

Η σουηδική μειονότητα της Φιλανδίας

Για πολλούς, το καθεστώς που απολαμβάνουν οι Σουηδοί της Φιλανδίας έπρεπε να είναι η πυξίδα, ο μπούσουλας, βάσει του οποίου θα καθορίζεται το καθεστώς κάθε μειονότητας σε μια δημοκρατική ευρωπαϊκή χώρα. Η σουηδική μειονότητα της Φιλανδίας αποτελεί το 5 με 6% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. 

Η σουηδική γλώσσα αποτελεί επίσημη γλώσσα του φιλανδικού κράτους, μία από τις εθνικές γλώσσες της Φιλανδίας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο Σύνταγμα της χώρας. Οι δε σουηδόφωνοι κάτοικοι μπορούν να συναλλάσσονται με τη διοίκηση στη μητρική τους γλώσσα, αρκεί να αποτελούν το 8% του πληθυσμού ενός χωριού ή πόλης. Η εκπαίδευση των Σουηδών λαμβάνει χώρα στη μητρική τους γλώσσα μέχρι και την ανώτερη βαθμίδα της εκπαίδευσης, με τα περισσότερα πανεπιστημιακά τμήματα, όλων των πανεπιστημίων της επικράτειας, να προσφέρουν τα προγράμματά τους και στα σουηδικά. 

Υπάρχουν επίσης τηλεοπτικά κανάλια και ραδιοφωνικοί σταθμοί που εκπέμπουν στα σουηδικά, ενώ κυκλοφορούν και αρκετές σουηδικές εφημερίδες και περιοδικά έντυπα. Η δε δημόσια τηλεόραση της Φιλανδίας παρουσιάζει προγράμματα στη σουηδική γλώσσα. Επιπλέον, υπάρχουν δεκάδες πολιτιστικοί σύλλογοι και ινστιτούτα που είναι αφιερωμένα στη μειονότητα και χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία

Στον αντίποδα των γερμανόφωνων του Βελγίου και των Σουηδών της Φιλανδίας, η Ελληνική Μειονότητα στην Αλβανία ΔΕΝ έχει δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό (επαίσχυντο καθεστώς των μειονοτικών ζωνών), ΔΕΝ έχει δικαίωμα να χρησιμοποιεί την ελληνική γλώσσα στις συναλλαγές της με τη διοίκηση, ακόμη και στις περιοχές με 100% ελληνικό πληθυσμό, ΔΕΝ έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση στη μητρική της γλώσσα παρά μόνο στις «μειονοτικές ζώνες», και αυτό το δικαίωμα το έχει μόνο μέχρι ενός βαθμού, ΔΕΝ έχει δικαίωμα να αποφασίζει για το πρόγραμμα σπουδών που διδάσκονται οι μαθητές των μειονοτικών σχολείων, ΔΕΝ βλέπει ή ακούει από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση της Αλβανίας προγράμματα στην ελληνική γλώσσα, ΔΕΝ έχει πολιτιστικούς και μορφωτικούς συλλόγους που να προάγουν τη γλώσσα και τον πολιτισμό της, ΔΕΝ έχει το δικαίωμα να βλέπει ελεύθερα τα προγράμματα της ελληνικής τηλεόρασης, ΔΕΝ προστατεύονται οι περιουσίες των Ελλήνων, αντιθέτως, με διάφορα τεχνάσματα υφαρπάζονται από το αλβανικό κράτος και τους συνεργάτες του, ΔΕΝ γίνεται σεβαστή η αρχή που απαγορεύει στο αλβανικό κράτος κάθε πράξη ή ενέργεια που δύναται να οδηγήσει στην αλλοίωση της πληθυσμιακής σύνθεσης των περιοχών διαβίωσης της Ελληνικής Μειονότητας.

Αυτή οι συγκριτική εξέταση του “μειονοτικού” ζητήματος δεν έχει στόχο να δείξει ούτε την υστέρηση της Αλβανίας έναντι της Φιλανδίας και του Βελγίου, ούτε τη δυσχερέστερη θέση των Βορειοηπειρωτών έναντι των άλλων δύο εξεταζόμενων μειονοτήτων. Στόχος είναι να καταδείξει πόσο ψηλά πρέπει να βάζουν τον πήχη οι Βορειοηπειρώτες για τις διεκδικήσεις τους και μόνο αυτό. Αρκετά έχουμε αρκεστεί στα “λίγα”…

 Τελευταία τροποποίηση στιςΚυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 2012 15:00

ΠΗΓΗ: http://aftonomi.gr