8 Ιανουαρίου 2013

ΗΠΕΙΡΟΣ: Γιορτάζοντας τα 100χρονα της απελευθέρωσης στους Φιλιατες



Συμμετέχοντας στον εορτασμό των 100χρόνων της απελευθέρωσης της περιοχής μας από τους Οθωμανούς, θα δημοσιεύουμε στοιχεία και φωτογραφικό υλικό, από το βιβλίο μας ¨ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΦΙΛΙΑΤΙ¨, από την εφημερίδα μας ¨ τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨, από το αρχείο μας και από οποιονδήποτε έχει κάτι να προσθέσει:
Από το βιβλίο: ¨ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΦΙΛΙΑΤΙ¨

2.9. ΠΟΛΕΜΟΣ και ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ
Προαπελευθερωτικές κινήσεις στην περιοχή των Φιλιατών Τα τελευταία χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας, οι ντόπιοι αγάδες, στην προσπάθεια να αποτρέψουν τον αναμενόμενο ξεσηκωμό  των Ελλήνων, έγιναν πιο βίαιοι, ειδικά μετά τον ατυχή ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Σαν ένα παράδειγμα βιαιότητας αναφέρεται η παρέμβαση του καϊμακάμη των Φιλιατών, το 1903, για τον βίαιο εξισλαμισμό νεανίδων. Ως σκληροπυρηνικούς αυτής της περιόδου αναφέρουν τους Φέζο Γιάννιαρη, Μέτζο Καρόκα, Χαρούν Ντογιάκα, Χάμο Νίνα κλπ.  Αυτή την περίοδο επίσης έχομε τα ¨Μουχαρέμικα¨, όπως ονομάστηκε η πολεμική διένεξη Πλεσιβιτσιωτών- Κωτσικιωτών. Η σύραξη αυτή κράτησε χρόνια και είχε ολέθρια αποτελέσματα για τον χριστιανικό πληθυσμό. Στη  4/7/1909 δολοφονήθηκε ο παπα Γιώργος από Πλεσίβιτσα. Στις 20/7/1909, Κωτσικιώτες έστησαν ενέδρα και σκότωσαν τέσσερις ακόμα Πλεσιβητσιώτες, οι οποίοι, συνοδευόμενοι από  δυο Τούρκους χωροφύλακες, πήγαιναν στα
Γιάννενα ως μάρτυρες 25 ομοχώριών τους  κλεισμένων στα μπουντρούμια του κάστρου για το φόνο του  Ρουσίτ. Με αφορμή αυτές τις δολοφονίες μαθαίνουμε ότι στις 9/8/09 εισαγγελέας Φιλιατών είναι ο Ζεϊνέλ εφέντης, Δήμαρχος Φιλιατών είναι ο Χακάμ εφέντης και υποδιοικητής ο Χουσείν εφέντης. (εκτενή περιγραφή στα βιβλία για την Πλεσίβιτσα των Γ.Σκάγια και ειδικότερα του Γιάννη Πέγκα).
   Στις 25 Μαρτίου 1906 ιδρύεται η οργάνωση Εθνική Ηπειρωτική Εταιρεία, με πρωταγωνιστές τον Σπύρο Μήλιο και τον Δαγκλή- πρόεδρο με  τις διευθύνσεις α.Ιωαννίνων, β. Πρεβέζης, γ. Αργυροκάστρου. Ξεκινούν μυστική προεργασία και επιλογή ανθρώπων πατριωτών. Μεταξύ των γνωστών μυημένων ήταν οι: Θεολόγος Γ. Θεολογής- Φοινικιώτης αντιπρόσωπος της μητρόπολης στην Πόλη, Θεόδωρος Θεοδωρίδης- γραμματέας στη Μητρόπολη Παραμυθιάς, Γρηγόρης Τσόγκας- από την Σαγιάδα, ο Γιάννης Πουτέτσης (καπετάν Βοριάς, από την Τσούκα Β.Ηπείρου, ηγούμενος Μπέσιας, από του Λιά, κλπ. Ο καπετάν Κρομμύδας το 1909 έφυγε για Ελλάδα κατ’ εντολή της Εταιρείας. Σημαντικοί αγωνιστές της περιόδου αυτής είναι  ο Θύμιος Λώλης από την Κρανιά Δελβίνου και ο Χρήστος Κ. Λιώλιος από το Βούρκο- παππούς του Ηλία Κυρίτση και άλλοι.
   Το 1908 το οθωμανικό κράτος απόκτησε σύνταγμα. Στο Φιλιάτι, ένας αγράμματος, ως συνήθως, αγάς ρωτάει τον λόγιο της εποχής Γεώργιο Βέκκο  να του πει τι είναι το σύνταγμα «πο τι είναι τούτο μο Γιώρε, τι θα μας κάμει;» Κι ο Βέκκος, για να τον κάνει να καταλάβει, του είπε  το αμίμητο «ούτε εσύ αγάς αγάς- ούτε εγώ ραγιάς ραγιάς», που έμεινε στην ιστορία
Όλα αυτά αλλά και οι επαναστατικές κινήσεις έκαναν τους ντόπιους, ειδικά τους Μουργκανιώτες, να αναθαρρήσουν.  Έτσι, το 1911 στου Λιά, στο μαγαζί του Βασίλη Φαφούτη, ο αγάς Χαρούν Ντογιάκας που προκάλεσε τον ξενιτεμένο Λιώτη Απόστολο Αθανασίου έφαγε τόσο ξύλο που είπε «αν ζήσω όρε Λιά βρώμη θα σε σπείρω», γύρισε στο Φιλιάτι και σ’ ένα μήνα πέθανε από ντροπή»  αναφέρουν οι Ν. Σκόπας- Σπ. Χαραμόπουλος. Συνεχίζεται…
 Αγωνιστές από το βούρκο αριστερά Τσαμαδός, δεξιά Θύμιο Λώλης;Image
Ο Γρηγόρη Ζιάκας (καπετάν Βοριάς) απο το ΚοκκινολιθάριImage
08 Ιανουαρίου 2013
ΠΗΓΗ: http://neafiliaton.wordpress.com

Δεν υπάρχουν σχόλια: