 | 
Το άρθρο του Σοφοκλή Βενιζέλου
|
Αι χθεσιναί έγκυρου προελεύσεως πληροφορίαι του «Βήματος» κατά τας οποίας εις έκ τών λόγων της διαστάσεως τού πρώτου γραμματέως του Κομμουνιστικού Κόμματος της Αλβανίας Έμβέρ Χότζα μετά του Πρωθυπουργού της Σοβιετικής Ενώσεως κ. Χρουστσώφ υπήρξε και η έπί του Βορειοηπειρωτικού ζητήματος συνομιλία μου μετά του τελευταίου τούτου τον παρελθόντα Ίούνιον εις τό θέρετρόν του της Μαύρης Θαλάσσης καθιστούν επίκαιρον, όσον καί άναγκαίαν, κατά την κρίσιν μου, μίαν υπεύθυνον έκ μέρους μου άπάντησιν είς τους ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΤΙΚΟΥΣ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΥΣ του Αλβανού ηγέτου .
Δεν θα ασχοληθώ, βέβαια, με τούς γελοίους κομπασμούς του δικτατορίσκου των Τιράνων, ο οποίος είς την διάσκεψιν των 81 κομμουνιστικών κομμάτων πού συνήλθεν είς Μόσχαν τον παρελθόντα
Νοέμβριον έκαυχήθη ότι «έβαλε τον Σοφοκλήν Βενιζέλον είς την θέσιν του». Δια να είναι τόσον οργισμένος φαίνεται ότι τον ίδιον έβαλε κάποιος εις την θέσιν του και ίσως τούτο να είναι ένας από τούς λόγους δια τούς οποίους ζητεί έκτοτε προστασίαν από την μακρυνήν Λαϊκήν Δημοκρατίαν της Κίνας.
Θεωρώ, ομως, καθήκον μου νά άπαντήσω εις τον ισχυρισμόν του ότι από τον Σοβιετικόν Πρωθυπουργόν εζήτησα τάχα εδαφικάς παραχωρήσεις είς βάρος τής Αλβανίας καί υπέρ τής Ελλάδος.
Αυτό είναι ΨΕΥΔΟΣ. Εις τον κ. Χρουστσώφ κατά τήν διάρκειαν δίωρου περίπου συνομιλίας μας, όταν εφθάσαμεν εις, το θέμα της Βαλκανικής και εξηντλήσαμεν τα αφορώντα την άρνησιν της Βουλγαρίας να καταβάλη εις την Ελλάδα τας εκ της Συνθήκης Ειρήνης πολεμικές επανορθώσεις καθώς και τα αφορώντα την πρότασιν Στόϊκα, ενετόπισα την συζήτησιν εις τάς άφορήτους συνθήκας υπό τας οποίας διαβιεί ο Ελληνισμός της Βορείου Ηττείρου.
Δεν εζήτησα καθόλου μεταβολήν του εδαφικού καθεστώτος αλλά αττλώς ετόνισα την ανάγκην όπως η Αλβανική Κυβέρνησις παραχωρήση, αυτοδιοίκησιν εις το Ελληνικόν στοιχείον μέσα εις τα πλαίσια πάντοτε του Αλβανικού Κράτους, υπό μορφήν αυτονομήσεως της περιοχής μέχρις ότου το ζήτημα λυθή από τους υπουργούς των Εξωτερικών των Τεσσάρων Δυνάμεων ενώπιον των οποίων, ως γνωστόν, εκκρεμεί πάντοτε.
Είπα εις τον Σοβιετικόν Πρωθυπουργόν — και δικαιούμαι να φέρω εις την δημοσιότητα εν πάση ακρίβεια τα διαμειφθέντα τότε διότι ετηρήθησαν πρακτικά δια τα οποία δεν υπήρξε από καμμιάς πλευράς αντίρρησις όπως δημοσιευθούν :
— Δεν ζητώ από εσάς την προσάρτησιν της Βορείου Ηπείρου είς την Ελλάδα. Αλλά επειδή γνωρίζω ότι η Σοβιετική Ένωσις είναι κεκηρυγμένη υπέρ της ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΕΩΣ των λαών δικαιούμαι να επικαλεσθώ την προσοχήν σας επί του θέματος του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου και να ζητήσω όπως παρασχεθή και εις αυτόν κάποια αυτονομία εντός των ορίων της Αλβανίας. Σεις εις την Σοβιετικήν Ένωσιν καθώς και άλλοι σύμμαχοι σας του Ανατολικού μπλοκ παρέχετε εις μέγαν αριθμόν δημοκρατιών και αυτονόμων περιοχών πλήρη διοικητικήν ΑΠΟΚΕΝTPΩΣIΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΝ. Το ίδιον ακριβώς ζητώ και εγώ δια την Βόρειον Ήπειρον ώστε ο Ελληνικός πληθυσμός της να εξασφαλίση περισσότερον ανεκτούς όρους διαβιώσεως και να δυνηθή να διατηρήση την φυλετικήν, πολιτιστικήν και πνευματικήν ενότητα και τταράδοσιν του».
Ο Σοβιετικός Πρωθυπουργός κ. Χρουστσώφ μου απήντησεν ώς έξης:
«Ως προς τας σχέσεις σας με την Αλβανίαν σας λέγω τα ίδια όπως και δια τας σχέσεις σας με την Βουλγαρίαν. Ότι δηλαδή, ιδιαιτέρως θα ευχαριστηθώ εάν κατορθώσετε να τας εξομαλύνετε. Έχω επισκεφθή την Κορυτσά. Οι αγρόται με εδέχθησαν πολύ καλά. Και πρέπει να ειπώ, ότι και οι Αλβανοί και οι Έλληνες είναι θαυμάσιοι άνθρωποι. Όταν μετά τίνας εβδομάδας συναντηθώ εις το Βουκουρέστι με τον Εμβέρ Χότζα θα του μεταφέρω όσα μου είπατε.
Τα κομμουνιστικά κόμματα χαιρετίζουν την ιδέαν όπως ΚΑΘΕ ΜΕΙΟΝΟΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΗ δια να αναπτύξει όπως ημπορεί την γλώσσαν της και τον πολιτισμόν της. Παραδείγματα έχομεν εις ολόκληρον την Σοβιετικήν Ένωσιν και ιδιαιτέρως εις τον Καύκασον όπου υπάρχουν πολλαί μειονότητες και έχει γίνει πολύ καλή εργασία. Δεν γνωρίζω τα ποσοστά της συνθέσεως του πληθυσμού της Βορείου Ηπείρου. Αυτό θα το εξετάση η Αλβανική Κυβέρνησις. Ημπορώ πάντως να σας βεβαιώσω ότι τας απόψεις σας τας όποιας ευρίσκω λογικάς θα τας μεταφέρω εις τον Εμβέρ Χότζα».
Δεν έχω κανένα λόγον να αμφιβάλω ότι ο Πρωθυπουργός της Σοβιετικής Ενώσεως ετήρησε την υπόσχεσιν του. Αλλά ο Εμβέρ Χότζα είτε δεν αντελήφθη ακριβώς το περιεχόμενον των προτάσεων μου, είτε ΕΣΚΕΜΜΕΝΩΣ ΤΟ ΔΙΕΣΤΡΕΨΕ δια να έχει ένα πρόσχημα το οποίον να τον βοηθήση εις πιθανούς νέους προσανατολισμούς του εντός του κομμουνιστικού στρατοπέδου. Η ιστορική αλήθεια πάντως είναι μια: Ότι δεν εζήτησα μεταβολή του εδαφικού καθεστώτος της Αλβανίας, εζήτησα μόνον την εντός του Αλβανικού Κράτους αυτονόμησιν της Βορείου Ηπείρου.
ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ
Εφημερίδα : " ΒΗΜΑ " 7/7ου/1961.
από το αρχείο του Φίλιππου Γιοβάνη
ΠΗΓΗ: http://nepirus-istorika.com
Δεν θα ασχοληθώ, βέβαια, με τούς γελοίους κομπασμούς του δικτατορίσκου των Τιράνων, ο οποίος είς την διάσκεψιν των 81 κομμουνιστικών κομμάτων πού συνήλθεν είς Μόσχαν τον παρελθόντα
Νοέμβριον έκαυχήθη ότι «έβαλε τον Σοφοκλήν Βενιζέλον είς την θέσιν του». Δια να είναι τόσον οργισμένος φαίνεται ότι τον ίδιον έβαλε κάποιος εις την θέσιν του και ίσως τούτο να είναι ένας από τούς λόγους δια τούς οποίους ζητεί έκτοτε προστασίαν από την μακρυνήν Λαϊκήν Δημοκρατίαν της Κίνας.
Θεωρώ, ομως, καθήκον μου νά άπαντήσω εις τον ισχυρισμόν του ότι από τον Σοβιετικόν Πρωθυπουργόν εζήτησα τάχα εδαφικάς παραχωρήσεις είς βάρος τής Αλβανίας καί υπέρ τής Ελλάδος.
Αυτό είναι ΨΕΥΔΟΣ. Εις τον κ. Χρουστσώφ κατά τήν διάρκειαν δίωρου περίπου συνομιλίας μας, όταν εφθάσαμεν εις, το θέμα της Βαλκανικής και εξηντλήσαμεν τα αφορώντα την άρνησιν της Βουλγαρίας να καταβάλη εις την Ελλάδα τας εκ της Συνθήκης Ειρήνης πολεμικές επανορθώσεις καθώς και τα αφορώντα την πρότασιν Στόϊκα, ενετόπισα την συζήτησιν εις τάς άφορήτους συνθήκας υπό τας οποίας διαβιεί ο Ελληνισμός της Βορείου Ηττείρου.
Δεν εζήτησα καθόλου μεταβολήν του εδαφικού καθεστώτος αλλά αττλώς ετόνισα την ανάγκην όπως η Αλβανική Κυβέρνησις παραχωρήση, αυτοδιοίκησιν εις το Ελληνικόν στοιχείον μέσα εις τα πλαίσια πάντοτε του Αλβανικού Κράτους, υπό μορφήν αυτονομήσεως της περιοχής μέχρις ότου το ζήτημα λυθή από τους υπουργούς των Εξωτερικών των Τεσσάρων Δυνάμεων ενώπιον των οποίων, ως γνωστόν, εκκρεμεί πάντοτε.
Είπα εις τον Σοβιετικόν Πρωθυπουργόν — και δικαιούμαι να φέρω εις την δημοσιότητα εν πάση ακρίβεια τα διαμειφθέντα τότε διότι ετηρήθησαν πρακτικά δια τα οποία δεν υπήρξε από καμμιάς πλευράς αντίρρησις όπως δημοσιευθούν :
— Δεν ζητώ από εσάς την προσάρτησιν της Βορείου Ηπείρου είς την Ελλάδα. Αλλά επειδή γνωρίζω ότι η Σοβιετική Ένωσις είναι κεκηρυγμένη υπέρ της ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΕΩΣ των λαών δικαιούμαι να επικαλεσθώ την προσοχήν σας επί του θέματος του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου και να ζητήσω όπως παρασχεθή και εις αυτόν κάποια αυτονομία εντός των ορίων της Αλβανίας. Σεις εις την Σοβιετικήν Ένωσιν καθώς και άλλοι σύμμαχοι σας του Ανατολικού μπλοκ παρέχετε εις μέγαν αριθμόν δημοκρατιών και αυτονόμων περιοχών πλήρη διοικητικήν ΑΠΟΚΕΝTPΩΣIΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΝ. Το ίδιον ακριβώς ζητώ και εγώ δια την Βόρειον Ήπειρον ώστε ο Ελληνικός πληθυσμός της να εξασφαλίση περισσότερον ανεκτούς όρους διαβιώσεως και να δυνηθή να διατηρήση την φυλετικήν, πολιτιστικήν και πνευματικήν ενότητα και τταράδοσιν του».
Ο Σοβιετικός Πρωθυπουργός κ. Χρουστσώφ μου απήντησεν ώς έξης:
«Ως προς τας σχέσεις σας με την Αλβανίαν σας λέγω τα ίδια όπως και δια τας σχέσεις σας με την Βουλγαρίαν. Ότι δηλαδή, ιδιαιτέρως θα ευχαριστηθώ εάν κατορθώσετε να τας εξομαλύνετε. Έχω επισκεφθή την Κορυτσά. Οι αγρόται με εδέχθησαν πολύ καλά. Και πρέπει να ειπώ, ότι και οι Αλβανοί και οι Έλληνες είναι θαυμάσιοι άνθρωποι. Όταν μετά τίνας εβδομάδας συναντηθώ εις το Βουκουρέστι με τον Εμβέρ Χότζα θα του μεταφέρω όσα μου είπατε.
Τα κομμουνιστικά κόμματα χαιρετίζουν την ιδέαν όπως ΚΑΘΕ ΜΕΙΟΝΟΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΗ δια να αναπτύξει όπως ημπορεί την γλώσσαν της και τον πολιτισμόν της. Παραδείγματα έχομεν εις ολόκληρον την Σοβιετικήν Ένωσιν και ιδιαιτέρως εις τον Καύκασον όπου υπάρχουν πολλαί μειονότητες και έχει γίνει πολύ καλή εργασία. Δεν γνωρίζω τα ποσοστά της συνθέσεως του πληθυσμού της Βορείου Ηπείρου. Αυτό θα το εξετάση η Αλβανική Κυβέρνησις. Ημπορώ πάντως να σας βεβαιώσω ότι τας απόψεις σας τας όποιας ευρίσκω λογικάς θα τας μεταφέρω εις τον Εμβέρ Χότζα».
Δεν έχω κανένα λόγον να αμφιβάλω ότι ο Πρωθυπουργός της Σοβιετικής Ενώσεως ετήρησε την υπόσχεσιν του. Αλλά ο Εμβέρ Χότζα είτε δεν αντελήφθη ακριβώς το περιεχόμενον των προτάσεων μου, είτε ΕΣΚΕΜΜΕΝΩΣ ΤΟ ΔΙΕΣΤΡΕΨΕ δια να έχει ένα πρόσχημα το οποίον να τον βοηθήση εις πιθανούς νέους προσανατολισμούς του εντός του κομμουνιστικού στρατοπέδου. Η ιστορική αλήθεια πάντως είναι μια: Ότι δεν εζήτησα μεταβολή του εδαφικού καθεστώτος της Αλβανίας, εζήτησα μόνον την εντός του Αλβανικού Κράτους αυτονόμησιν της Βορείου Ηπείρου.
ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ
Εφημερίδα : " ΒΗΜΑ " 7/7ου/1961.
από το αρχείο του Φίλιππου Γιοβάνη
ΠΗΓΗ: http://nepirus-istorika.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου